ALI BABA
Μαρασλειακά
1953 αναγνώστες
Κυριακή, 3 Αυγούστου 2008
20:35

                                         

 

Ιμβριώτη Ρόζα
1898 - 1977
 
Σπουδαία  παιδαγωγός. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και συμπλήρωσε τις σπουδές της στη Γαλλία και στη Γερμανία. Το 1924, καθηγήτρια στη Μαράσλειο, κατηγορήθηκε ότι διδάσκει "υλιστικά την ιστορία". Το επεισόδιο αυτό ήταν η αφορμή να ξεσπάσουν τα Μαρασλειακά, που είχαν ως κύριο στόχο τη διδασκαλία της δημοτικής γλώσσας στα σχολεία.
Με αυτό το χαρακτηρισμό έμειναν στην ιστορία τα γεγονότα που διαδραματίστηκαν την περίοδο 1925 - 1926, με αφορμή τον υλιστικό τρόπο διδασκαλίας του μαθήματος της Ιστορίας από την Ρόζα Ιμβριώτη στο Μαράσλειο Διδασκαλείο, και δη της Επανάστασης του 1821. Το επεισόδιο ήταν σκηνοθετημένο και με προεκτάσεις. Στόχος του το γλωσσοεκπαιδευτικό έργο που γινόταν εκεί και στην Παιδαγωγική Ακαδημία. Η Παιδαγωγική Ακαδημία, με διευθυντή τον Δημ. Γληνό, προετοίμαζε τους καθηγητές της Μέσης Εκπαίδευσης, και το Μαράσλειο (διευθυντής του οποίου ήταν ο Αλ. Δελμούζος) τους δασκάλους, επιδίωκαν τόσο τον εκδημοτικισμό των εκπαιδευτικών όσο και τον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης.

Στις 22 Μάρτη 1925 στη συνεδρίαση του προσωπικού η Ρ. Ιμβριώτη - δίδασκε φιλοσοφία της Ιστορίας - εξηγεί πώς διδάσκει την Ιστορία: «Στην τελευταία τάξη του Διδασκαλείου την ιστορία της επαναστάσεως του '21, την εξετάζω υπό το βασικό πρόβλημα ότι η επανάστασις του '21 είναι σκέψη και εκτέλεση και αποτέλεσμα της εξεγέρσεως της Αστικής τάξεως, επηρεασθείσης από την εξέγερση ομοίων τάξεων της Δύσεως». Σύμφωνα με τους επικριτές της, η Ιμβριώτη δίδασκε την ιστορία της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 με έναν «περίεργο» τρόπο. Αντί να υπογραμμίζει την εποποιία του έθνους και να αναδεικνύει την αρραγή ενότητα της εθνικής κοινότητας, η Ιμβριώτη συζητούσε την Επανάσταση του 1821 στο πλαίσιο της ανάπτυξης των εθνικών ιδεολογιών κατά τον 19ο αιώνα ενώ παράλληλα εστίαζε στην κοινωνική δυναμική της επαναστατικής διαδικασίας και εντόπιζε τις απαρχές της συγκρότησης της εθνικής ιδεολογίας στην άνοδο ελληνόφωνων αστικών στρωμάτων στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.

«Μα πώς κυρία Ιμβριώτου τα διάφορα στρατιωτικά γεγονότα π.χ. τις στρατιωτικές μάχες - το Μεσολόγγι - τους ελεύθερους πολιορκημένους του Μεσολογγίου θα τα παρέλθετε; Κάτι τέτοια γεγονότα, όπως το στρατηγικό σχέδιο των Τούρκων κλπ, θα τα παρασιωπήσετε;» ρωτά ο Δελμούζος. «Οχι βέβαια τη μάχη της Τριπολιτσιάς, το Μεσολόγγι... αλλά όλα τα διάφορα πολιτικοστρατιωτικά γεγονότα εξετάζονται υπό το βασικό πρόβλημα...».

Στη συνέχεια τρεις καθηγητές την κατηγορούν για παραποίηση της ελληνικής Ιστορίας. Το ζήτημα πέρασε στις εφημερίδες στο γνωστό μοτίβο περί άθεων, μαλλιαρών και κομμουνιστών που υπονομεύουν τα θεμέλια της πατρίδας, της θρησκείας και της οικογένειας...

Μετατίθενται οι καταγγέλλοντες, προβαίνουν σε δημόσιες καταγγελίες και ακολουθούν ανακρίσεις και συγκρότηση επιτροπών από το υπουργείο, έγγραφο της Ιεράς Συνόδου στο υπουργείο και διενέργεια έρευνας, δημόσιες συγκεντρώσεις και η Γενική Ασφάλεια αναθέτει στον αντεισαγγελέα να ερευνήσει την υπόθεση από «κομμουνιστικής απόψεως». Στο μεταξύ οι Δελμούζος, Γληνός απολύθηκαν για «λόγους οικονομίας», η Ιμβριώτη, ο Ιορδανίδης και ο Παπαμαύρου απολύθηκαν στο πλαίσιο των πειθαρχικών διώξεων, και ο Βάρναλης, που... τόλμησε να αποκαλέσει πόρνη την πατρίδα και να «βρίσει» την Παναγία στο «Φως που καίει», τιμωρήθηκε με εξάμηνη απόλυση και μετάθεση.

 

Οι «κατηγορίες»
«Εάν καθηγήτριαι είναι ικαναί να διδάσκουν Ιστορίαν και δη εις Διδασκαλεία, δεν έχομεν ανάγκην άλλων μακρών αποδείξεων. Μας αρκεί το γεγονός ότι εν Ιταλία απηγορεύθη κατά το τέλος του 1926 να διδάσκουν γυναίκες εις πάντα τα δημόσια σχολεία μέσης εκπαιδεύσεως Φιλοσοφίαν, Ιστορίαν και Λογοτεχνίαν... Μόνον το ανδρικόν πνεύμα είναι ικανόν να δονήση και να συγκινήση την ψυχήν των μαθητών και να κάμη αυτούς να αισθανθούν και να κατανοήσουν τους μεγάλους του κόσμου σοφούς, τα σπουδαία σύγχρονα θρησκευτικά, πολιτικά, κοινωνικά γεγονότα ή ρεύματα, ώστε ν' αποβώσιν οι αγαθοί κυβερνήται της αύριον, οι οποίοι θα δημιουργήσουν τα εθνικά μεγαλουργήματα. Ο κ. Δελμούζος αντιθέτως εκάλεσε γυναίκα διά να διδάξη την Ιστορίαν εις το Μαράσλειον».
 Η υπόθεση ολοκληρώθηκε το Νοέμβρη του 1926 με το απαλλακτικό πόρισμα του αρεοπαγίτη Γ. Αντωνακάκη, ο οποίος μετά από διεξοδικές ανακρίσεις κονιορτοποιεί τις κατηγορίες. Πρώτη κατηγορία, η «αντεθνική διδασκαλία»: Η διδασκαλία των «Ελεύθερων Πολιορκημένων» του Σολωμού γινόταν «σύμφωνα με το δόγμα του κομμουνισμού»... Γράφει ο Αντωνακάκης στην έκθεσή του γι' αυτή την κατηγορία: «πολύ περίεργος και εντελώς πρωτότυπος κομμουνισμός». Δεύτερη κατηγορία: «καλλιέργεια ηθικής εκλύσεως»... Εξαιτίας της διδασκαλίας στο Μαράσλειο τα κορίτσια απέβαλαν την ντροπή ώστε μάρτυρας είδε γνωστή του μαθήτρια «κυνικότατα και αναισχυντότατα εκπληρούσαν φυσικήν της ανάγκην (ουρούσαν) ενώπιον και απέναντί μου κατά τρόπον προκλητικόν». Διαπιστώνει στην έκθεσή του για αυτή την κατηγορία ο κ. Αντωνακάκης: «Η ουρούσα μαθήτρια του κ. Ι. Σ. ή Α. δεν είναι πρόσωπον ιστορικόν. Είναι δημιούργημα ανοήτου, μικροραδιούργου κομπορρήμονος φαντασιοπληξίας». Τρίτη κατηγορία, «κατάργηση ή περιφρόνηση του μαθήματος των θρησκευτικών»: Το σχολείο καλλιεργούσε πνεύμα αθεΐας και ανηθικότητας και «αι τοιαύται σχέσεις υπεθάλποντο παρά της διευθύνσεως δουλευούσης εις κομμουνιστικάς ροπάς ακολασίας εξομαλιζούσας την εις τον μπολσεβικικόν παράδεισον είσοδον». Σύμφωνα με τον Αντωνακάκη, «Το συμπέρασμα τούτο είναι όλως αυθαίρετον δημιούργημα»...
Και, καταλήγει: «α) Το όλον ζήτημα των «Μαρασλειακών» ανήκει εις την σειράν της γνωστής διαμάχης των δύο γλωσσικών ιδεολογιών [...] και β) Η εν τω Μαρασλείω [...] τελουμένη εργασία ήτο σπουδαιοτάτη [...] Ητο έργον πλήρες από παλλόμενον θρησκευτικόν αίσθημα [και] από ζωντανόν αισιόδοξον πατριωτικόν ενθουσιασμόν...».
Η Ρόζα Ιμβριώτη υπήρξε η πρώτη γυναίκα γυμνασιάρχης (1934). Το 1936 ίδρυσε το "Πρότυπον Σχολείον Ανωμάλων Παίδων". Κατά τη κατοχή, συμμετέσχε ενεργά στην ομάδα που συνέταξε το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της Πολιτικής Επιτροπής Εθνικής Απελευθέρωσης (ΠΕΕΑ), ανέλαβε τη διεύθυνση του Παιδαγωγικού Φροντιστηρίου της Τύρνας (1944) στην Ελεύθερη Ελλάδα και συνέβαλε στη συγγραφή του αναγνωστικού "Τα Αετόπουλα".  Φυλακίστηκε και εκτοπίστηκε από το 1948 μέχρι το 1951.
Αντιτάχθηκε στην εκπαιδευτική μεταρρύθμιση των Παπανδρέου - Παπανούτσου (1964), υποστηρίζοντας ένα "δημιουργικό δυναμικό ανθρωπισμό που πρέπει να καθορίζει τους εθνικούς παιδαγωγικούς σκοπούς". Εκτός από το πρακτικό παιδαγωγικό της έργο, άφησε και σημαντικό συγγραφικό, σχετιζόμενο με εκπαιδευτικά ζητήματα και με ζητήματα που αφορούν τη νεολαία.
Αξιολογήστε το άρθρο 
25 ψήφοι
 Εκτύπωση     Αποστολή με e-mail
Σχόλια

03/08 21:16  Usοund
Καλησπέρα, φίλε Μαρίνη.

Κι ο Κ. Βάρναλης γράφει στο ποίημα «Στην εξορία»:

Τυχερέ, κείνο το άθλιο δειλινό

σε δέσαν με το Δάσκαλο Γληνό.



Μεγάλα μάτια αστραφτερά, στητός

κι ατάραγος, πάνω απ' τη μοίρα αφτός



Κοιτούσε την ερχόμενη ευδία

σα νευρικός απ' την αηδία...

03/08 23:01  koufeto:-)
Καλησπερα για ενα πουρακι περασα και φευγω παλι!-)
Γεια σας σε ολους!Απο τα ,μεσα σεπτεμβρη θα σας ζαλιζω παλι πολυυυυυυυυυυυυυυυυυυυυυυ!Αν θελετε τοτε να με διωξετε!-)
Καλη σας νυχτα!500*
03/08 23:02  voula 99
Καλησπέρα!
"Νεοι μελετατε τον διαλεκτικον υλισμον..Μετα οι εννεα στους δεκα θα τον ακολουθησουν..."

Και βέβαια , οι 9 στους 10 δεν τον ακολουθούν...

Για το σημερινό , 5*
03/08 23:03  elenitsa 1
Ευχαριστω πολυ για την γνωση που μας προσφερεις,Αλη Μπαμπα.Ομολογω οτι αγνοουσα πληρως το θεμα.
03/08 23:06  Usοund
Μία απ τους εννιά (που δεν) είναι η Βούλα. Κι ο ένας ,το κουφέτο.
03/08 23:10  Usοund
Ελενίτσα, μην αρχίσεις πάλι τις διευκρινιστικές ερωτήσεις. Δεν θα τ αντέξω...
03/08 23:11  voula 99
Αυτό, είσαι βέβαιος και το λες?
Ή το υποθέτεις?
03/08 23:12  Usοund
Βεβαιότατος, θηλυκέ Λένιν.
03/08 23:16  voula 99
Μήπως , λέω μήπως στη μεγάλη σιγουριά σου , κάνεις λάθος?
03/08 23:23  Usοund
Διεξήγαγον έναν πρόχειρον έλεγχον. Δεν ανευρέθης εγγεγραμμένη εις τα αρχεία του Κόμματος.
03/08 23:28  voula 99
Αυτό δε λέει τίποτα.
03/08 23:32  Usοund
Αντιθέτως, το λογισμικόν με παρέπεμψε σε αρχεία άλλου κόμματος.
03/08 23:36  voula 99
Για πες ,
γιατί μετά από συζήτηση στο φόρουμ στο : "κρατιστές και ανύπαρκτο κράτος" πριν 3 μέρες , κινδύνεψα -λέμε τώρα- να γίνω φιλελεύθερη , χαχαχα!
03/08 23:38  Usοund
Δεν το δημοσιεύω για λόγους ασφαλείας. Δικής σου.
03/08 23:42  elenitsa 1
Κ.Βαρναλης
Επίστευα μωρό τους πιο μεγάλους,
τη μάνα,τον παπά και τους δασκάλους,
πως έσωσε τον κόσμο ο Χριστός
από πείνα,σκλαβιά και Χάρο Αυτός.
Καλά να το πιστεύουν τα μωρά,
μα και γαϊδάροι με μιαν πήχη ουρά?

Ας τον θυμηθουμε,αφου εγινε μνεια στ'όνομα του.
03/08 23:46  Usοund
Η Ελενίτσα είχε κάνει αίτηση εγγραφής αλλά απερρίφθη.
03/08 23:50  elenitsa 1
Μετα πολλων επαινων,μαλιστα!
-Τι ουφο ειν'τουτο?Ειπαν,δικαιως,οι ανθρωποι...
03/08 23:52  voula 99
Το ούφο είναι μια σχετική έννοια.
03/08 23:55  elenitsa 1
Στην περιπτωση μου μιλαμε για την απολυτη,Βουλα.
03/08 23:55  Usοund
Που ,σε ορισμένες περιπτώσεις ,καθίσταται απόλυτη.
03/08 23:57  voula 99
Ελένη , πρέπει να ανεβάσεις επειγόντως την αυτοεκτίμησή σου! ( κάτι μου θυμίζει αυτό)
04/08 00:01  Usοund
Γερανούς δεν διαθέτει το κόμμα. Μόνο εργάτες. Αργούν λιγάκι αλλά κάνουν σπουδαία δουλειά.
04/08 00:02  elenitsa 1
Δεν ειναι μονο θεμα ΑΥΤΟ αλλα και ΕΤΕΡΟεκτιμησης σε καποιες περιπτωσεις,Βουλα.
04/08 00:06  voula 99
Ελένη , δίκιο έχεις ΄, αλλά σε κάποιο βαθμό , μπορούμε να το καθορίσουμε εμείς.
04/08 00:10  elenitsa 1
Οταν η εκτιμηση των τριτων προς το ατομο σου ειναι χαμηλη,η δικη σου πεφτει στα ταρταρα.Ειδικα οταν βλεπεις ποσο δικιο εχουν στην κριση τους.
04/08 00:22  katerina4
καλα τι θα γινει θα πατε διακοπες;
04/08 00:27  voula 99
Ελένη , έτσι είναι κάποιοι μπορούν να σε κάνουν ερείπιο!
04/08 00:37  elenitsa 1
Ερειπιο μπορει να σε κανει μονο η αυτογνωσια,Βουλα,που καποτε την αποκτας βλεποντας μεσα απ'τα ματια τριτων.Δανεικα ματια,που βλεπουν την μη ορατη απο εσενα πραγματικοτητα και σου τη δειχνουν καταμουτρα.
04/08 09:25  zaftheo
Πολύ ενδιαφέρουσα δημοσίευση. 5*.
04/08 14:29  Τριαντάφυλλος Κατσαρέλης
Πάντως το Μαράσλειο διετήρησε την παιδαγωγική του αξία και πολύ αργότερον. Ο γράφων είχε την τύχη να φοιτήσει εις το Δημοτικό (δηλαδή το "εργαστήριο" Παιδαγωγικής της Ακαδημίας). Ακολούθησε περιπλάνηση ανά τας Ευρώπας και επανελθών εις το μέσον της τότε 5ης Γυμνασίου, ουχί μόνον είχε "ίσχυρές θεμελιώδεις βάσεις" της ελληνικής γλώσσας, αλλά εισήχθη εις το ΕΜΠ χάρις εις την επίδοση του εις την "Έκθεση".
05/08 01:31  koufeto:-)
Kαλησπερουδια ή καλυτερα καλημερουδια στους ξενυχτηδες!-)
06/08 00:30  koufeto:-)
Βρε παιδια αμα γραφω εγω γιατι εξαφανιζεστε ολοι;;;;-)
06/08 00:36  elenitsa 1
Κουφετακι,αυπνιες εχεις?Εμφανιζεσαι κατι ωρες παραξενες,οταν ολοι σχεδον εχουν παει για υπνο.

Σχετικά με το blog

Λίγα λόγια για εμένα
www.mantri.gr
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις
Σύνδεσμοι